نوروتراپی چیست؟

اثربخشی نوروتراپی در اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD)

کارآزمایی‌های بالینی

یکی از بیشترین تحقیقات نوروفیدبک در ADHD انجام شده است.

متاآنالیز کارآزمایی‌های تصادفی

در یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز شامل 38 کارآزمایی بالینی تصادفی (2472 شرکت‌کننده) نتایج نشان داد:

* نوروفیدبک به طور کلی اثر بالینی قابل توجهی بر علائم ADHD نشان نداد

* اما در برخی پروتکل‌های استاندارد، بهبود کوچک اما معنی‌دار در سرعت پردازش شناختی مشاهده شد.

کارآزمایی بالینی دوسوکور

در یک RCT دوسوکور با 144 کودک مبتلا به ADHD:

* هر دو گروه (نوروفیدبک و کنترل) بهبود علائم داشتند

* اما نوروفیدبک برتری آماری نسبت به کنترل نشان نداد.

مطالعه مقایسه با دارو

در یک مطالعه تصادفی دیگر:

* نوروفیدبک اثر مشابهی با داروی متیل‌فنیدیت بر کاهش علائم نشان داد

* تفاوت معنی‌داری بین گروه‌ها مشاهده نشد.

جمع‌بندی

* نوروفیدبک ممکن است برای برخی بیماران مفید باشد

* اما هنوز به عنوان درمان خط اول ADHD توصیه نمی‌شود

نوروتراپی در افسردگی اساسی

تحقیقات جدید از نوروفیدبک fMRI و EEG برای درمان افسردگی استفاده کرده‌اند.

در یک مطالعه آزمایشی:

* بیماران افسرده با استفاده از نوروفیدبک توانستند فعالیت آمیگدالا و قشر پیش‌پیشانی را تنظیم کنند

* این تغییرات با کاهش شدت علائم افسردگی همراه بود.

در پژوهش دیگری که از نوروفیدبک همزمان EEG و fMRI استفاده کرد:

* بیماران توانستند فعالیت نواحی مرتبط با تنظیم هیجان را افزایش دهند

* بهبود قابل توجهی در خلق و تنظیم هیجانی گزارش شد.

—

نوروتراپی در اضطراب و PTSD

چندین مطالعه نشان داده‌اند نوروفیدبک می‌تواند:

* فعالیت بیش‌ازحد آمیگدالا را کاهش دهد

* تنظیم هیجانات را بهبود دهد

* علائم اضطراب و PTSD را کاهش دهد

با این حال بسیاری از مطالعات نمونه‌های کوچک دارند و هنوز به RCTهای بزرگ نیاز است.

—

مزایا و محدودیت‌های نوروتراپی

* غیرتهاجمی و نسبتاً ایمن

* عوارض جانبی کمتر نسبت به دارو

* تقویت نورپلاستیسیته مغز

محدودیت‌ها

* نتایج متناقض در مطالعات بالینی

* نیاز به جلسات متعدد

* هزینه بالا

* نبود استاندارد واحد برای پروتکل‌ها

برخی پژوهشگران تأکید کرده‌اند که بسیاری از مطالعات کنترل پلاسبو کافی ندارند و این موضوع می‌تواند نتایج را تحت تأثیر قرار دهد.

—

آینده نوروتراپی در روانپزشکی

روندهای جدید تحقیقاتی شامل:

* نوروفیدبک مبتنی بر هوش مصنوعی

* درمان‌های شخصی‌سازی شده بر اساس نقشه مغزی

* ترکیب نوروتراپی با روان‌درمانی و دارودرمانی

پژوهشگران معتقدند که با پیشرفت تصویربرداری مغزی و پزشکی دقیق، نوروتراپی می‌تواند در آینده درمان مکمل مهمی در روانپزشکی باشد.

—

نتیجه ‌گیری

نوروتراپی یک رویکرد نوین و امیدوارکننده برای درمان اختلالات اعصاب و روان است که با هدف تنظیم فعالیت مغز و افزایش نورپلاستیسیته عمل می‌کند. شواهد بالینی نشان می‌دهد این روش ممکن است در برخی اختلالات مانند ADHD و افسردگی مؤثر باشد، اما نتایج مطالعات هنوز یکدست و قطعی نیستند. بنابراین در حال حاضر نوروتراپی بیشتر به عنوان درمان مکمل در کنار روش‌های استاندارد مانند دارودرمانی و روان‌درمانی توصیه می‌شود.

—

منابع علمی

1. Meta-analysis of Neurofeedback for ADHD – JAMA Psychiatry. ([jamanetwork.com][8])
2. Double-Blind Randomized Clinical Trial of Neurofeedback in ADHD. ([PubMed][4])
3. Neurofeedback vs Methylphenidate in ADHD – BMC Psychiatry. ([SpringerLink][5])
4. Clinical efficacy of neurofeedback protocols – Psychiatry Research Neuroimaging. ([PubMed][9])
5. Neurotherapeutics for ADHD – Review article. ([PubMed][1])
6. EEG-fMRI neurofeedback in depression – experimental study. ([arxiv.org][7])
7. Amygdala activity and EEG asymmetry in depression neurofeedback. ([arxiv.org][6])

8. Neurofeedback effects on brain connectivity. ([arxiv.org][2])